ĐỒNG HỒ MOONPHASE LÀ GÌ? LỊCH SỬ - CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG & CÁCH ĐIỀU CHỈNH

Tue, 25 Jun 2019, Delwyn Huỳnh
 
Qua hàng ngàn năm lịch sử nhân loại, vai trò của Mặt trăng trong cuộc sống của con người sớm đã minh bạch như vầng hào quang mà nó mang bên mình. Hành trình của Mặt trăng khép kín trong một chu kỳ nhất định, điều này không chỉ đơn thuần ảnh hưởng đến thủy triều (mực nước biển) mà còn quyết định cả thời gian gieo trồng, thời gian thu hoạch mùa vụ, các lễ nghi tôn giáo và nhiều hơn thế nữa.
 
Moonphase
 
Hiểu được vai trò quan trọng này, con người đã không ngừng vận dụng trí tuệ và sức tưởng tượng để mô phỏng chuyển động của Mặt trăng nhằm làm chủ thời gian một cách hiệu quả. Và rồi, những chiếc đồng hồ thiên văn học đã ra đời. Mặc dù tồn tại dưới nhiều hình dạng khác nhau nhưng xét đến thực tại, sự góp mặt của những chiếc đồng hồ đeo tay với tính năng lịch tuần trăng (Moon Phase watches) đã phần nào gợi về những tháng ngày nghiên cứu trong quá khứ nhân loại.
 

Vậy câu hỏi đầu tiên được đặt ra ở đây: đồng hồ moonphase hay đồng hồ Lịch Tuần Trăng là gì?

Đồng Hồ Moonphase Là Gì?

Moonphase trong tiếng Việt có nghĩa là Pha Mặt Trăng. Đồng hồ Moonphase hay còn gọi là đồng hồ Lịch Tuần Trăng là loại đồng hồ có màn hình hiển thị trạng thái của Mặt trăng (dưới sự chiếu sáng của Mặt trời) khi nó được quan sát từ Trái đất tại bất kỳ điểm nhất định nào trong mỗi 29,5 ngày âm lịch hàng tháng. Đây là khoảng thời gian cần thiết kế đi từ trăng non - khi nó không thể nhìn thấy, cho đến khi trăng khuyết, trăng rằm và tiếp tục trở lại.

 

dong ho moonphase la gi

Đồng hồ Jaeger-LeCoultre Rendez-Vous Moon Serenity với tính năng Moon Phase trên mặt số. Nguồn: Jaeger-LeCoultre

Để hiểu sâu hơn về đồng hồ Moon Phase, trước hết chúng ta cần biết đôi điều Moon Phase. Moon Phase là gì? Hiểu theo tiếng Việt, Moon Phase nghĩa là Pha Mặt trăng - sự xuất hiện của phần bề mặt Mặt trăng khi được ánh sáng Mặt trời chiếu đến tại một vị trí quan sát nhất định.

Pha của Mặt trăng trong tháng
Các pha của Mặt trăng thay đổi tuần hoàn khi Mặt trăng xoay quanh Trái Đất và sự thay đổi này tùy thuộc vào vị trí tương đối của ba thực thể Mặt trăng, Mặt trời và Trái Đất.
 
Độ dài trung bình của một tháng bằng 1/12 của năm, tương đương khoảng 30,44 ngày. Trong khi đó, thời gian để chu kỳ của Mặt trăng lặp lại khoảng 29,53 ngày. Vì vậy việc tính thời gian cho các pha Mặt trăng dịch chuyển trung bình khoảng một ngày cho các tháng kế tiếp. Khi chúng ta ghi lại hình ảnh các pha Mặt trăng mỗi ngày trong một tháng, bắt đầu từ buổi tối sau khi Mặt trời lặn, cứ lặp lại đều đặn sau khoảng 25 phút ở các ngày tiếp theo, và kết thúc việc ghi hình đến cuối tháng vào buổi sáng trước khi Mặt trời mọc, ta sẽ thu được một bức ảnh tổ hợp như hình bên dưới. Tương tự, ta có thể liệt kê thời gian trăng mọc và trăng lặn trên lịch, một số ngày sẽ được bỏ qua. Khi Mặt Trăng mọc vừa trước nửa đêm của một đêm thì nó sẽ mọc vừa sau nửa đêm của đêm tiếp theo. 'Ngày bỏ qua' chỉ là của lịch nhân tạo và không phải là do sự bất thường của Mặt trăng.
 
 
Pha của Mặt trăng và các ngày tương ứng trong 12 tháng
 
Pha của Mặt trăng và các ngày tương ứng trong 12 tháng. Nguồn: Moongiant
 

Đồng hồ (máy chấm công hay timekeeping) được sinh ra từ mong muốn có thể tái hiện thời gian qua sự chuyển động của Trái đất xoay quanh Mặt trời, sự chuyển động của Mặt trăng xoay quanh Trái Đất, cũng như sự góp mặt của những chòm sao khác. Khi các nhà chiêm tinh học đã hoàn thành “thước đo” cơ bản của thời gian như đồng hồ Mặt trời, bánh răng và bộ kim chỉ thời gian, một trong những sự kiện quan trọng kế tiếp mà họ quan tâm chính là chu kỳ Mặt trăng.


Vì sao ư? Điều này còn phải kể đến một lý do quan trọng. Mặc dù vòng cung Mặt trời quyết định ngày và mùa, Mặt trăng lại là phương pháp đầu tiên để nói về các tháng trôi qua. Từ lúc Mặt trăng còn non đến khi đã tròn và lặp lại một lần nữa trọn vẹn chiếm 29 ngày rưỡi. Sự vận động này khép kín trong một vòng tuần hoàn cố định, cung cấp cho nhân loại một chu kỳ thống nhất của rất nhiều hoạt động trong nhiều thế kỷ. Nói một cách rõ ràng hơn, các hoạt động này có thể liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo, ngày cúng bái và các lễ hội hằng năm. 

 
Tính năng Moon Phase trong mặt số phụ trên đồng hồ đeo tay
 
Tính năng Moon Phase trong mặt số phụ trên đồng hồ đeo tay
 
 

Một chiếc đồng hồ moonphase cho thấy giai đoạn hiện tại của Mặt trăng khi bạn nhìn thấy nó trên bầu trời. Tựa như cách mà Mặt trăng chậm chạp trôi qua trên cao, chuyển động của tính năng Moon Phase trên chiếc đồng hồ nhỏ gọn cũng từ tốn như thế. Điều này cũng khá thú vị có phải không? Nghĩ xem, bạn thậm chí có thể quan sát sự di chuyển của ánh trăng ngay trên cổ tay mình. 

Lịch Sử Đồng Hồ Moonphase

Mặc dù các giai đoạn của Mặt trăng đã được theo dõi từ hàng ngàn năm trước bằng các phương pháp thô sơ, nhưng Moonphase thường được tìm thấy ở những chiếc đồng hồ bỏ túi với cấu tạo phức tạp hơn vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Rồi đến khi sự phổ biến của đồng hồ đeo tay thay thế cho đồng hồ bỏ túi, Moonphase cũng di chuyển đến cổ tay của người sử dụng. Nói một cách thực tế, Moonphase dường như đại diện cho mối liên kết bền bỉ giữa người thợ chế tác đồng hồ và dòng chảy thời gian - một phiên bản thu nhỏ của vũ trụ. 

 

 
Đồng hồ bỏ túi (pocket watch) với tính năng Moonphase cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20
 
Đồng hồ bỏ túi (pocket watch) với tính năng Moonphase cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.
 
Năm 1925, nhà sản xuất đồng hồ Patek Philippe đã chế tạo chiếc đồng hồ đeo tay lịch vạn niên đầu tiên với bộ máy chuyển động dành cho mẫu đồng hồ nữ. Theo sau đó, Breguet và Audemars Piguet cũng nối gót với đồng hồ lịch hàng năm và vĩnh viễn của riêng họ trong những năm 1930 và 1940.
 
Đồng hồ đeo tay lịch vạn niên đầu tiên Patek Philippe 1925
 

Đồng hồ đeo tay lịch vạn niên đầu tiên - Patek Philippe (1925). Nguồn: Patek

Cơ Chế Hoạt Động

Tương tự như phần lớn các tính năng khác, moonphase cũng xuất hiện ở cả đồng hồ cơ và đồng hồ quartz. 

 

Đối với một chiếc đồng hồ quartz moonphase, các hoạt động bên trong bộ máy được lập trình và mọi thứ thường được tính toán chính xác. 

 

đồng hồ quartz moonphase tissot carson

       

Đồng hồ quartz moonphase Tissot Carson

 

Đối với đồng hồ cơ thủ công và đồng hồ cơ automatic, quy trình này mang tính kỹ thuật hơn một chút vì cần có một bộ bánh răng để theo dõi vị trí Mặt trăng. 

 

Đằng sau mặt số của một chiếc đồng hồ cơ moonphase điển hình là một đĩa có 2 mặt trăng giống như. Đĩa quay giáp một vòng sau mỗi 29,5 ngày - bắt chước quỹ đạo của Mặt trăng quanh Trái đất - khoảng 29 và ½ ngày. 

bộ máy đồng hồ moonphase cơ thủ công - moonphase movement

Đĩa này được di chuyển bằng một bánh răng có 59 răng, tiến một bậc sau mỗi 24 giờ. Chính sự chuyển động rất nhẹ này của mặt số đã khiến nhiều người lần đầu đeo đồng hồ moonphase nghĩ rằng đồng hồ của họ không hoạt động. 

 

Hai mặt trăng được sử dụng trên mỗi đĩa vì sau khi chu kỳ 29,5 ngày âm lịch kết thúc, Mặt trăng thứ hai sẽ xuất hiện trong khẩu độ. 

 

Chu kỳ Mặt trăng = 29,5 ngày 

59 răng trên bánh răng = 29,5 x 2 

 

Khẩu độ moonphase phổ biến nhất trên thị trường có hình dạng bán quyệt, đặc trưng bởi hai cung lồi ở hai bên - tượng trưng cho hình bóng của Trái đất. 

 

khẩu độ mặt trăng của đồng hồ moonphase

     

Khẩu độ Pha Mặt trăng thường gặp ở đồng hồ moonphase

 

Nếu Lịch Tuần Trăng của bạn được cài đặt chính xác, bạn sẽ theo dõi mặt trăng khi nó xuất hiện từ phía sau Trái đất ở phía bên trái và cuối cùng biến mất ở bên phải. Điều này cũng cho bạn biết liệu Mặt trăng đang già hay còn non (sáng hay tàn). 

Cấu Tạo Của Bộ Máy Cơ Đồng Hồ Moonphase

đồng hồ moonphase

Cơ chế Moonphase thường được tích hợp bên trong những mẫu đồng hồ cơ học đặc biệt. Đằng sau mặt số của một chiếc đồng hồ Moonphase điển hình là một đĩa quay có chứa hai Mặt trăng giống hệt nhau. Cứ sau 29 ngày rưỡi, đĩa này sẽ quay trọn một chu kỳ hoàn chỉnh. Và sự trạng thái non hay già của Mặt trăng sẽ do một bộ phận khác (có thể nằm trên mặt số hoặc trong chính bộ máy chuyển động) đóng vai trò che chắn dưới nhiều hình thức khác nhau.  

 
Một bộ máy chuyển động của đồng hồ Moonphase
 
Một bộ máy chuyển động của đồng hồ Moonphase
 
Đĩa Mặt trăng được điều khiển bởi một bánh răng 59 khía được nâng lên dần dần dần bởi một thanh đẩy cơ học cứ sau mỗi 24 giờ, do đó tương ứng với một vòng quay (gần như) đầy đủ cho toàn bộ chu kỳ của Mặt trăng. 
 
Vì sao phải để chèn thêm từ “gần như” ở câu trên? Trong thực tế, Mặt trăng không tuân theo sự phối hợp này. Chu kỳ của Mặt trăng thật sự chỉ kéo dài 29 ngày, 12 giờ 44 phút (hoặc nói cách khác là 29,53 ngày). Mặc dù độ chính xác tương đối này đã đủ tốt với người dùng bình thường, nhưng các thợ chế tạo đồng hồ đương nhiên sẽ không thỏa mãn với con số có thể làm tròn lên hoặc làm tròn xuống này. Thử nghĩ xem, được nghỉ 0,03 ngày mỗi tháng tương đương với việc Moonphase sẽ bị tắt trọn một ngày cứ sau 2 năm 7 tháng rưỡi. 
 
Đồng hồ Jaeger-LeCoultre Duometre Quantieme Lunaire
 
Đồng hồ Jaeger-LeCoultre Duometre Quantieme Lunaire
 
Để khắc phục được sai biệt giữa chu kỳ Mặt trăng đo được và các pha của Mặt trăng trong thực tế, một cơ chế phức tạp hơn đã ra đời với thiết bị 135 răng để điều khiển đĩa Mặt trăng. Sự cải thiện này đã góp phần làm tăng độ chính xác của chuyển động để Moonphase chỉ tắt đúng một ngày mỗi 122 năm. 
 
À, có nghĩa là nếu bạn mua chiếc đồng hồ moon phase hiện tại thì cháu trai của bạn sau này sẽ phải thực hiện một số điều chỉnh nho nhỏ đấy. Hy vọng là cháu của bạn sẽ nhớ đến bạn khi làm điều này. 

Cách Cài Đặt Đồng Hồ Moonphase

Như chúng ta có thể tưởng tượng, có nhiều loại đồng hồ moonphase khác nhau với mức độ phức tạp khác nhau. Thế nên lời khuyên chung cho tất cả mọi người khi muốn tìm hiểu về chiếc đồng hồ moonphase của mình là đọc tài liệu hướng dẫn sử dụng đi kèm. 

 

hướng dẫn cách chỉnh lịch moonphase trên đồng hồ đeo tay


Dưới đây là cách cài đặt đồng hồ moonphase máy cơ thường gặp nhất trên thị trường hiện nay. 

 

Bước 1: Trước khi cài đồng hồ moonphase, hãy kéo núm điều chỉnh ra và vặn các kim đồng hồ đến vị trí 6 giờ 30. Đây là một biện pháp giúp phòng ngừa khả năng bộ máy bị hư hỏng trong quá trình chỉnh lịch moonphase. 

 

Bước 2: Tìm trên Google để xem Mặt trăng lúc này trông như thế nào khi đứng xem tại Việt Nam. Có rất nhiều trang web có sẵn thông tin chính xác. Cụ thể hơn, bạn có thể truy cập TẠI ĐÂY để tra cứu lịch tuần trăng tại website của timeanddate. 

 

Điều quan trọng là phải biết được Mặt trăng đang non (đi từ New Moon đến Full Moon - bên trái của màn hình moonphase) hay Mặt trăng đã già (Full Moon đến New Moon - bên phải của màn hình moonphase). Tại đây, bạn có thể dựa vào Âm Lịch của Việt Nam để xác định, Trăng non sẽ từ Mùng 1 đến Mùng 15 và Trăng già sẽ từ Mùng 15 đến cuối tháng.

 

hướng dẫn chỉnh lịch moonphase trên đồng hồ moonphase

 

Bước 3: Sau khi đã biết trạng thái của Mặt trăng, hãy từ từ vặn núm điều chỉnh đến khi Mặt trăng nằm ở giữa màn hình (lúc này Trăng đang tròn).

 

Bước 4: Tiếp tục, hãy đếm các ngày kể từ khi Trăng tròn cuối cùng. 

 

Ví dụ: Hôm nay là Mùng 8 Âm Lịch - Vậy nó cách ngày trăng tròn cuối cùng là 23 ngày.  

 

Sau đó, tiếp tục xoay núm điều chỉnh để di chuyển Mặt trăng về pha hiện tại. Thường là một nấc cho mỗi ngày. Như vậy, với ví dụ trên, chúng ta sẽ xoay núm 23 nấc.

 

Bước 5: Bấm nút điều chỉnh lại vị trí bình thường, và như vậy là bạn đã chỉnh xong đồng hồ moonphase.

Đồng Hồ Moonphase Có Giá Bao Nhiêu?

đồng hồ moonphase có giá bao nhiêu

 

Không như mọi người thường hay lầm tưởng, rằng đồng hồ moonphase có giá rất đắt bởi thiết kế đặc biệt của nó, nhưng điều này không hẳn chính xác. Kỳ thực đồng hồ moonphase có mức giá khá đa dạng, trải dài từ thấp đến cao. Trong đó các mẫu đồng hồ quartz moonphase phần lớn có mức giá dưới 20 triệu VNĐ, trong khi đó các mẫu đồng hồ automatic moonphase có giá trung bình từ 35 triệu VNĐ - trên 120 triệu VND

 

 

   

Ở phân khúc cao cấp hơn, giá cả của đồng hồ moonphase bị chi phối bởi nhiều yếu tố, phần lớn phụ thuộc vào độ hoàn thiện của bộ máy bên trong, vật liệu chế tạo và danh tiếng của thương hiệu - điều này cũng gần như tương tự đối với hầu hết các dòng đồng hồ tính năng khác. Lấy ví dụ như đồng hồ cơ sẽ đắt hơn đồng hồ quartz; và đồng hồ Zenith sẽ đắt hơn đồng hồ Longines chẳng hạn. 

 

 

   

Bên cạnh đó, cũng bởi vẻ đẹp thi vị và đầy bí ẩn của mặt số moonphase, tính năng này cũng thường được kết hợp với các thiết kế đồng hồ nữ kim cương sang trọng, trong đó tiêu biểu nhất là Vacheron Constantin và Jaeger-LeCoultre - hai trong số những nhà sản xuất đồng hồ luôn có một số cách thức lịch thiệp để bày tỏ sự tôn vinh dành cho nữ giới.

 

đồng hồ moonphase nữ

Sau tất cả

Cuộc sống của chúng ta hiện tại có thể không còn chịu ảnh hưởng quá nhiều bởi quỹ đạo của Mặt trăng nữa. Có vô số công nghệ hiện đại ra đời để nhắc nhở chúng ta phải làm gì và vào khi nào. Nhưng bạn biết không? Vẻ đẹp vượt thời gian và giá trị nghệ thuật của những chiếc đồng hồ moonphase mãi mãi không thể thay thế được. Tin rằng nếu bạn có thể sở hữu một chiếc đồng hồ moonphase thì đấy là một điều rất đáng tự hào.  

 

đồng hồ moonphase là gì


Với hơn 50 thương hiệu nổi tiếng thế giới, Luxury Shopping mang đến cho khách hàng những bộ sưu tập đồng hồ moonphase đẹp chính hãng với mức giá hấp dẫn, kiểu dáng đa dạng và màu sắc mặt số phong phú. Chọn ngay cho mình một mẫu moonphase ưng ý và tận hưởng vô số hậu mãi hấp dẫn từ chúng tôi - vận chuyển miễn phí toàn quốc, thay pin miễn phí trọn đời, bảo hành quốc tế theo chính sách Hãng và bảo hành lên đến 5 năm tại công ty. Liên hệ ngay với Luxury Shopping để biết thêm thông tin!

 

Bình luận - Phản hồi

Bài viết khác
   
Message Us
Call Us
Top