Vật liệu đồng hồ 2026 đáng chú ý qua sứ Arita men xanh cobalt của Seiko, titanium tái kết tinh của Citizen và ceramic phát sáng Ceralume của IWC. Cùng những ứng dụng từ Bvlgari, Omega, ……cho thấy đổi mới đang diễn ra từ cấu trúc bên trong đến bề mặt bên ngoài. Có sắc xanh nằm trong một lớp men, có đường vân hình thành từ chính kim loại và có bộ vỏ phải chờ bóng tối mới bộc lộ một phần đặc tính.
Đột Phá Không Nhất Thiết Bắt Đầu Từ Một Chất Liệu Mới
Đột phá vật liệu trong chế tác đồng hồ có thể đến từ thành phần, cấu trúc hoặc phương pháp xử lý bề mặt. Một phiên bản ra mắt năm 2026 chưa chắc sử dụng vật liệu vừa được phát minh. Phân biệt hai điều này giúp nhìn rõ giá trị kỹ thuật, thay vì chỉ bị thu hút bởi chữ “mới”. Khắc laser trên titanium không tạo ra một nguyên tố khác. Tái kết tinh cũng không biến titanium thành kim loại hoàn toàn xa lạ.
Tuy nhiên, cả hai đều có thể thay đổi diện mạo của nó theo những cách khác nhau. Đó là điểm thú vị của những ứng dụng dưới đây: không có một cuộc đua duy nhất. Có hãng tìm chiều sâu trong lớp men; có hãng đưa ánh sáng vào ceramic; có hãng lại chọn sự mềm mại giữa một ngành công nghiệp vốn quen ca ngợi độ cứng.
Seiko: Sắc Xanh Có Chiều Sâu Từ Lớp Men Sứ Arita
Seiko Presage HCC007 sử dụng mặt số sứ Arita với lớp men xanh cobalt lần đầu xuất hiện trên một mẫu Presage. Theo thông cáo ngày 14/05/2026 của Seiko, điểm mới nằm ở việc phát triển lớp men cho mặt số mỏng, đồng thời giữ được những đường nổi và lõm bên dưới. Sắc xanh này không nằm phẳng trên bề mặt như một mảng màu đơn giản. Nó có độ trong, độ sâu và những chuyển sắc gắn với hình dạng nền sứ. Khi ánh sáng thay đổi, các vùng nổi và lõm tạo nên cảm nhận khác nhau, khiến mặt số có vẻ trầm xuống rồi sáng lên.
Thách thức của người chế tác là tìm được sự cân bằng. Lớp men phải đủ để biểu đạt màu sắc, nhưng không được làm mất hoa văn. Nếu họa tiết hiện quá mạnh, bề mặt dễ trở nên nặng nề; nếu bị che lấp, công sức tạo hình lại không còn ý nghĩa.
Bvlgari: Titanium Được Viết Lại Bằng Những Đường Khắc Laser
Bvlgari Octo Finissimo Dazzle khai thác titanium thông qua họa tiết khắc laser trên các bề mặt của đồng hồ. Được giới thiệu trong chương trình Geneva Watch Days 2026 của Bvlgari, mẫu này đổi mới cách hoàn thiện và tổ chức hình ảnh, không sử dụng một hợp kim titanium mới.
Khắc laser tác động có kiểm soát lên bề mặt, khác với việc in một hình trang trí lên trên. Trên Dazzle, kỹ thuật ấy tạo ra một lớp thông tin thị giác mới, khiến hình dáng và họa tiết lúc hòa vào nhau, lúc tách biệt. Không nên vì thế kết luận titanium đã cứng hơn hoặc bền hơn. Giá trị được thể hiện rõ ở khả năng gia công và hiệu ứng hình học. Đây là một cách đổi mới đáng suy nghĩ: đôi khi không cần thay vật liệu để tạo ra cảm giác khác biệt. Chỉ cần hiểu đủ chính xác ánh sáng và đường nét đang làm gì trên bề mặt của nó.
Omega: Ceramic Trắng Không Chỉ Có Một Sắc Trắng
Omega Seamaster Diver 300M Milano Cortina 2026 kết hợp ceramic trắng với titanium cấp 5. Theo tài liệu sản phẩm của Omega, ceramic được xử lý bằng nhiều phương pháp, trong đó có khắc laser tạo kết cấu gợi băng trên mặt số và bóc tách laser tạo thang chia nổi trên vành. Một bề mặt trắng tưởng như không có nhiều điều để kể. Nhưng khi loại bớt màu sắc, người xem lại nhận ra rõ hơn độ nhám, độ bóng và những thay đổi rất nhỏ của địa hình.
Trên mặt số, hiệu ứng gợi băng làm ánh sáng phân tán khác với vùng trơn. Trên vành, thang chia nổi tạo thêm chiều sâu mà không cần dựa hoàn toàn vào một màu tương phản.
Tạo hình bằng cách lấy bớt vật liệu
Với thao tác bóc tách laser, phần vật liệu quanh họa tiết được loại bỏ có kiểm soát để phần còn lại hiện lên nổi. Đó là thay đổi vật lý của bề mặt, không đơn thuần là phủ thêm một lớp trang trí. Cũng cần phân biệt cấu trúc phối hợp với vật liệu tổ hợp. Ceramic và titanium trên chiếc Omega này được sử dụng ở những bộ phận cụ thể; chúng không mặc nhiên trở thành một chất mới do cùng xuất hiện trên đồng hồ. Điểm đáng chú ý vì thế nằm ở khả năng điều khiển từng bề mặt. Cùng một màu trắng, ceramic vẫn có thể gợi cảm giác mịn, lạnh, sáng hoặc mờ. Sự phong phú ấy đến từ chế tạo, không phải từ việc bổ sung thêm màu.
Citizen: Vân Titanium Hình Thành Từ Chính Cấu Trúc Kim Loại
Citizen ATTESA CC4107-80H sử dụng titanium tái kết tinh trên vành và mắt giữa dây, kết hợp hướng hoàn thiện đen Duratect DLC. Thông cáo ngày 10/06/2026 của Citizen mô tả quá trình xử lý nhiệt và làm nguội để tạo những vân tinh thể khác nhau giữa từng chiếc. Nếu Bvlgari tạo họa tiết bằng đường khắc, Citizen khai thác một con đường khác: để tổ chức của kim loại góp phần tạo nên diện mạo. Những mảng vân không mang sự đều đặn của họa tiết in. Chúng gợi liên tưởng đến bề mặt khoáng vật, nơi mỗi vùng phản chiếu ánh sáng theo một nhịp riêng. Tuy nhiên, đây vẫn là titanium được xử lý, không phải đá hoặc thiên thạch.
Vân tinh thể và lớp phủ là hai câu chuyện
Titanium tái kết tinh giải thích nguồn gốc của những đường vân. Duratect DLC lại liên quan đến lớp phủ bề mặt. DLC là dạng carbon vô định hình được ứng dụng để tạo lớp phủ có những đặc tính riêng. Với Duratect DLC, Citizen công bố độ cứng Vickers khoảng 1.000–1.400 HV. Con số này mô tả lớp phủ trong phạm vi công bố của hãng, không phải lời bảo đảm toàn bộ đồng hồ không thể bị xước.
Một chi tiết dễ bị bỏ qua: mặt số CC4107-80H có hoa văn lấy cảm hứng từ titanium tái kết tinh. Điều đó không đồng nghĩa mặt số cũng được làm bằng vật liệu ấy. Sự chính xác trong cách gọi tên giúp câu chuyện thú vị hơn. Ta nhận ra đâu là cấu trúc thật, đâu là lớp phủ và đâu là hình ảnh mô phỏng — ba yếu tố cùng góp mặt nhưng không thay thế cho nhau.
IWC Ceralume: Khi Ceramic Giữ Lại Một Phần Ánh Sáng
Ceralume là công nghệ ceramic phát quang của IWC, được phát triển cùng RC Tritec. Bột ceramic được phối trộn với chất phát quang Super-LumiNova, cho phép vật liệu hấp thụ rồi phát lại năng lượng ánh sáng. Trên Big Pilot’s Watch Perpetual Calendar Ceralume IW505801, chính bộ vỏ ceramic tham gia hiệu ứng này. Ban ngày, màu trắng và xám cùng các vùng bóng, mờ tạo nên diện mạo khá tiết chế. Trong tối, vật liệu biểu đạt theo một cách khác: bộ vỏ phát ánh sáng xanh, khiến phần vốn chỉ bao quanh mặt số trở thành một thành phần nổi bật.
Không phải sơn sáng lên một bộ vỏ
Theo IWC, bột ceramic và chất phát quang được trộn đồng đều bằng quy trình nghiền bi chuyên biệt. Sự khác biệt nằm ở việc đưa thành phần phát quang vào vật liệu, thay vì chỉ xử lý như một lớp sơn bên ngoài. Chất phát quang hấp thụ năng lượng từ ánh sáng tự nhiên hoặc nhân tạo rồi giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng nhìn thấy. Hiệu ứng không cần lấy điện từ bộ máy. Hãng công bố khả năng phát sáng hơn 24 giờ. Tuy nhiên, thời gian phát sáng không đồng nghĩa độ sáng giữ nguyên trong suốt khoảng đó; cần tách hai khái niệm này.
Dù vậy, ceramic và cao su vẫn có cấu trúc khác nhau. Cùng một tính năng quang học không khiến chúng trở thành cùng một chất liệu. Giá trị của Ceralume nằm ở việc mở rộng khả năng biểu đạt của ceramic. Nó không chỉ giữ màu hoặc tạo bề mặt đẹp; nó có thể thay đổi diện mạo khi điều kiện ánh sáng thay đổi. Đó là một bước phát triển đáng chú ý, nhưng chưa phải bằng chứng cho khả năng chịu va đập hay chống xước vượt mọi loại ceramic khác.
Vật Liệu Đồng Hồ Tương Lai Có Thể Đi Theo Hướng Nào?
Vàng siêu nhẹ: khi ánh kim không còn đi cùng sức nặng
Một chiếc đồng hồ mang sắc vàng quen thuộc nhưng nhẹ hơn nhiều có thể làm thay đổi cảm nhận lâu nay về kim loại quý. Cơ sở cho viễn cảnh ấy đã xuất hiện trong nghiên cứu được ETH Zurich công bố năm 2020. Nhóm nghiên cứu tạo vật liệu chứa vàng 18 carat bằng cách đưa những phiến tinh thể vàng kích thước nano vào mạng nền gồm sợi protein và polymer, cùng các khoảng khí rất nhỏ. Vật liệu đạt khối lượng riêng khoảng 1,7 g/cm³, so với khoảng 15 g/cm³ của loại vàng 18 carat truyền thống được dùng làm đối chứng trong nghiên cứu.
Điều thú vị là vẻ ánh kim vẫn được giữ lại, trong khi tính chất cơ học mang dấu ấn của nền polymer. Đây không phải vàng giả hay lớp mạ vàng thông thường, nhưng cũng không nên xem là hợp kim vàng truyền thống có mọi đặc tính không đổi. Nếu tiếp tục được hoàn thiện, hướng này có thể mở thêm lựa chọn cho các chi tiết trang trí hoặc cấu kiện đồng hồ cần giảm khối lượng. Tuy nhiên, khả năng chịu nhiệt, mài mòn và ổn định hình dạng vẫn phải được đánh giá cho từng ứng dụng. Ánh vàng có thể nhẹ đi; yêu cầu kỹ thuật thì không.
Vật liệu từ hệ sợi nấm: “nuôi” một tấm vật liệu thay vì lấy từ da động vật
Tương lai của dây đồng hồ có thể bắt đầu từ những sợi nhỏ phát triển trong một môi trường nuôi cấy. Mycelium, hay hệ sợi nấm, là mạng lưới sợi sinh học có thể được nuôi, thu hoạch và xử lý thành tấm vật liệu mềm dẻo.
Đây không còn là ý tưởng chỉ nằm trong phòng thí nghiệm. World Economic Forum đã ghi nhận việc dùng vật liệu hệ sợi nấm để chế tạo dây đồng hồ tại Indonesia. Hướng phát triển đáng chú ý tiếp theo là kiểm soát tốt hơn độ dày, độ đồng đều và khả năng chịu uốn của những tấm vật liệu ấy.
Với dây đồng hồ, sự mềm mại ban đầu chưa đủ: vật liệu còn phải giữ được cấu trúc khi tiếp xúc với mồ hôi, ma sát và những lần gập lặp lại. Có lẽ điều mới mẻ nhất nằm ở cách tư duy về nguyên liệu: một bề mặt gần với da có thể được hình thành nhờ quá trình sinh trưởng. Nhưng nguồn gốc sinh học không tự bảo đảm độ bền hay khả năng phân hủy của sản phẩm sau cùng; lớp hoàn thiện và các thành phần bổ sung vẫn có vai trò quyết định.
Sợi protein mô phỏng tơ nhện: từ công nghệ sinh học đến cấu trúc dệt
Tơ nhện gợi sức hút bởi sự kết hợp giữa độ mảnh, tính linh hoạt và khả năng chịu lực. Thay vì thu gom tơ tự nhiên, công nghệ sinh học có thể tạo protein mô phỏng tơ nhện qua quá trình lên men, sau đó xử lý thành sợi. Tiền đề ứng dụng đã có từ trước. Fast Company ghi nhận năm 2019 việc Omega sử dụng sợi Biosteel của AMSilk cho dây NATO; sản phẩm kết hợp loại sợi này với polyamide, không phải một dải tơ nhện nguyên chất.
Trong tương lai, bước tiến có thể nằm ở công thức protein, cách kéo sợi và cấu trúc dệt. Những thay đổi đó mở khả năng điều chỉnh độ mềm, độ giãn và độ bền của dây theo yêu cầu cụ thể. Tuy nhiên, tính chất của một sợi riêng lẻ không thể được chuyển nguyên vẹn thành lời hứa cho toàn bộ dây đồng hồ.
Chất Liệu Có Thể Quen, Khát Vọng Cải Tiến Thì Không Cũ
Sau những lớp men, đường vân kim loại và bề mặt phát sáng, câu chuyện vật liệu đồng hồ 2026 còn để lại một điều đáng nghĩ: con người vẫn tìm thấy lý do để tiếp tục với những gì tưởng đã hiểu rõ. Sứ đã có lịch sử lâu đời, titanium không còn xa lạ, nhưng hiểu một chất liệu chưa bao giờ đồng nghĩa với việc đã khám phá hết khả năng của nó.
Điều đáng trân quý không chỉ là thành phẩm khiến chúng ta ngạc nhiên. Đó còn là tinh thần sẵn lòng làm lại, đặt câu hỏi với phương pháp đã quen và học thêm từ những lần chưa đạt. Cải tiến không nhất thiết phải phủ nhận thành tựu trước đó; đôi khi, nó là cách trân trọng thành tựu ấy sâu sắc nhất — bằng việc tiếp tục phát triển những khả năng mà người đi trước đã mở ra.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Vật Liệu Đồng Hồ
Vật liệu mới khác kỹ thuật xử lý mới ở đâu?
Vật liệu mới liên quan đến thành phần hoặc cấu trúc vật chất khác biệt. Kỹ thuật xử lý mới có thể thay đổi bề mặt mà vẫn giữ vật liệu nền, như khắc laser trên titanium. Vì vậy, sản phẩm mới không đồng nghĩa sử dụng một chất vừa được phát minh.
Titanium tái kết tinh khác titanium khắc laser như thế nào?
Titanium tái kết tinh khai thác vân tinh thể hình thành qua xử lý vật liệu. Titanium khắc laser có họa tiết được tạo bằng gia công bề mặt. Hai cách làm tạo hiệu ứng khác nhau, nhưng không thể chỉ dựa vào tên gọi để kết luận cách nào tốt hơn.
Ceralume có cần điện để phát sáng không?
Hiệu ứng phát quang của Ceralume không cần điện từ bộ máy. Chất phát quang hấp thụ năng lượng ánh sáng rồi phát lại trong tối. Công bố thời gian phát sáng của hãng không nên được hiểu là độ sáng luôn giữ nguyên trong toàn bộ khoảng thời gian đó.
Bioceramic, ceramic kỹ thuật và sứ Arita có giống nhau không?
Chúng không phải các tên gọi thay thế cho cùng một chất liệu. Thành phần, cấu trúc, quy trình và mục đích ứng dụng có khác biệt. Không nên lấy đặc tính của một nhóm để mô tả mọi sản phẩm chỉ vì tên gọi đều liên quan đến gốm hoặc sứ.
Bình luận - Phản hồi